Skąd się biorą wahania hormonów?

Jak już wspomniano, istotą zespołu wielotorbielowatych jajników jest zbyt wysoki poziom męskich hormonów płciowych – skąd one pochodzą? Przede wszystkim z jajników. Hormonami tymi są znany wszystkim testosteron i androstendion.

Oczywistym wydaje się pytanie – dlaczego ich poziom wzrasta? Co do tego eksperci nie są jednak pewni, lecz najbardziej prawdopodobna wydaje się hipoteza o nakładaniu się różnych czynników genetycznych i środowiskowych (np. dieta). Jednym ze skutków wzmożonego wydzielania testosteronu jest obniżenie poziomu progesteronu oraz wydzielanego przez przysadkę mózgową FSH. Z kolei poziom innego hormonu przysadkowego – LH – wzrasta. Produkcja kolejnego androgenu – dehydroepiandrosteronu (DHEA), pochodzącego z kory nadnerczy także wzrasta, średnio o około 50%, lecz fakt ten ma prawdopodobnie nieco mniejsze znaczenie tak w patofizjologii, jak i w diagnostyce PCOS.

Polecamy serwis Ginekologia i Encyklopedię zdrowia!

Dość teorii, czas na praktykę!

Współcześnie, różne laboratoria oferują możliwości oznaczenia wielu hormonów i współczynników, które mogą przybliżyć lekarza do rozpoznania PCOS. Obecnie za najważniejsze i najdokładniejsze uważa się oznaczenie poziomu wolnego testosteronu oraz FAI (free androgen index, czyli współczynnika wolnych androgenów). U zdrowej kobiety poziom wolnego testosteronu (lepszego w diagnostyce niż testosteron całkowity), powinien być mniejszy niż 29,5 pmol/l (lub zależnie od jednostki 8,5 ng/l), zaś zakres FAI to u zdrowych kobiet 7-10%. Wyższe wartości obu testów mogą świadczyć o PCOS.